Veel mensen hebben een gruwelijke hekel aan schuren, ontvetten, plamuren, afbijten of wat er verder maar nodig kan zijn bij het voorbereiden van een verfklus. Net zoals het verwijderen van hang- en sluitwerk van een kastje of het afschroeven van stopcontacten. Soms vinden ze dit zó erg dat ze liever een kwartier bezig zijn om schilderstape langs het betreffende stopcontact of deurklinkje te klooien, dan 3 minuten tijd investeren in het afschroeven.
Het is ook wel begrijpelijk. Je hebt mooie verf gekocht. Je ziet je kastje of tafel al helemaal in volle opgepimpte glorie op je netvlies. Wat gaat het leuk worden!!! De verleiding is dan ook heel groot om gewoon direct (of zo snel mogelijk) aan de gang te gaan. Maar (gelukkig) speelt dan toch vaak het geweten op. We horen dat hardnekkige stemmetje in ons hoofd; moet ik niet éérst iets VERVELENDS doen voordat ik iets LEUKS mag gaan doen? Moet ik niet eerst iets schoonmaken. Iets losschroeven? Iets plamuren? Iets akeligs doen waar ik moe van wordt?
Ik krijg dan ook veel vragen over de voorbereiding, in de trant van: Moet ik écht alle lak eraf schuren? Is het écht nodig om te ontvetten? Kan ik niet gewoon over die waslaag heen? De ene keer kan ik vertellen dat het helemaal niet nodig is, dat niet alles eraf hoeft, dat het voldoende is om gewoon te ontvetten. En als je gewoon even een klein dingetje verft, voor de sier, niet voor de eeuwigheid maar voor de fun, zou ik me ook zeker niet te druk maken. Maar soms, zeker als je een mooi meubelstuk onder handen gaat nemen, moet het gewoon wél. Helaas. Is niet anders.
Oké, wanneer moet je dan wél echt aan de bak? Komt ‘ie:
1 - Als er een oude waslaag op je meubelstuk zit
Als je wilt gaan verven moet echt alle was eraf. (Als je een nieuwe waslaag gaat aanbrengen mag je iets minder streng zijn voor jezelf en haal je gewoon het meeste weg.)
De voor de hand liggende vraag is dan natuurlijk:
‘Hoe kan ik zien of er was op op een meubelstuk zit?’
Meestal is dit redelijk eenvoudig te constateren; kras maar eens met je nagel over het oppervlak. Als zich een vettig laagje onder je nagels ophoopt, zit er bijna zeker was op. Je merkt het trouwens ook al snel als je begint te schuren. Door de wrijving zal de was zacht worden en er zal zich een aangekoekt laagje was op je schuurpapier vormen. Ook een bewijs dat je te maken hebt met een oude waslaag.
De volgende vraag is dan meestal:
'Hoe krijg ik die waslaag op een gemakkelijke manier weg?'
Mijn antwoord is keihard lieve mensen; een oude waslaag verwijderen is gewoon hard werken. Je moet aan de slag met staalwol en wasverwijderaar. En je zult je armspieren gaan voelen! Nice workout! De wasverwijderaar die wij verkopen is geurarm, oplosmiddelarm en vriendelijk voor je meubels. Maar als je niet bang bent voor een paardenmiddel kun je ook aan de slag met een chemisch afbijtmiddel, hoewel ook dit een rotklusje kan zijn, want uiteindelijk moet die drab er toch af.
2 – Bij een glanzende laklaag of verflaag
Een glanzende laag betekent; glad en dicht van structuur, dus een moeilijke hechting voor de nieuwe verflaag. Verf wil graag een beetje grip hebben. Dit kun je dus heel gemakkelijk oplossen door die glanzende laag licht op te schuren met middelfijn tot fijn schuurpapier tot deze dof ziet. Maar een troost: meer moeite doen is ook niet nodig, gewoon dof is genoeg. Het is zelfs onverstandig om oude verflagen onnodig af te schuren, omdat verf vroeger vaak lood bevatte. Door het schuren verspreid dit loodhoudende stof zich dan weer door de ruimte. Daarom is het wel slim om bij dat soort klusjes een stofmaskertje op te zetten.
Als het dof schuren niet wil lukken, of je wilt zeker zijn van een goede hechting, breng dan een grondlaag aan. Bijvoorbeeld een multiprimer op waterbasis; snel droog en milieuvriendelijk.
3 – Als de oude verflaag afbladdert of loslaat
Als de oude verflaag loslaat of bladdert en je doet hier niets aan, dan zal de nieuwe verf gezellig mee gaan bladderen en loslaten. Zonde van je werk dus. Loslatende verflagen dus verwijderen door te schuren. Als dat niet lukt moet je met zwaardere maatregelen komen; afbijten of branden. Zitten er hier en daar slijtplekjes maar twijfel je of het nodig is om alle verf te verwijderen? Doe dan de plakbandproef: plak hier en daar een stukje tape en trek met een ruk los. Als er verf meekomt is de ondergrond niet stabiel genoeg. Alles wegschuren dus. Dit geldt ook voor een poederende ondergrond trouwens.
4 – Bij moeilijke vlekken zoals roet of inkt
Als er dergelijke vlekken op de ondergrond zitten, dan moet je echt eerst een isolerende primer (isoleergrond) aanbrengen. Inkt en roet en andere lastige vlekken zullen zelfs door tien lagen verf heen blijven komen. Ga dit gevecht dus maar niet aan en doe toch maar liever eerst die voorbereiding. Het zal je later veel werk en ergernis besparen.
5 – Bloedend hout
Sommige houtsoorten bevatten kleurstoffen (zoals tannine, looizuur) die oplosbaar zijn in water. Dit is een herkenbaar probleem bij het opknappen van eikenhouten meubels, maar ook bij het behandelen van hardhouten kozijnen, trappen of meubels van afzelia, merbau, teak, mahonie, etc.. Vooral als je werkt met een lichte verfkleur is dit erg storend. Het vervelende is dat de kleurstoffen uit het hout kunnen doorbloeden in iedere volgende verflaag. Als er verkleuringen ontstaan ben je geneigd om nog even een extra laag aan te brengen. En daarna nog eentje; lekker dik die verf erop. Helaas, vergeet het maar; de vlekken kunnen soms door vele lagen verf heen blijven komen. Soms treedt dit effect pas op als je een afsluitende laag vernis op waterbasis aanbrengt. Heel jammer van je werk. Hier is een primer of isoleergrond op terpentinebasis de oplossing, bijvoorbeeld Abbondanza Houtprimer.
6 – Als je wilt beitsen, whitewashen, kalken of vergrijzen
Als je dekkend gaat verven is gewoon goed ontvetten en dof schuren voldoende (zie punt 2). Het is dan dus niet per se nodig om alle lak of verf eraf te schuren. Maar als je wilt beitsen, of een wash wilt aanbrengen (whitewash, greywash, colourwash) met verdunde verf of met was, of als je wilt kalken met kalkpasta, dan moet je echt alle oude lak- en verflagen verwijderen. Alleen dan kan het product in de nerven en in het hout trekken.
Is er ook nog een punt 7, 8, of 9 ? Jazeker, er zijn wel meer omstandigheden waarbij je wat werk moet verzetten. Maar dit zijn wel de belangrijkste.
Tot slot een vraag die af en toe langskomt:
‘Merk X zegt dat je met hun krijtverf zonder enige voorbereiding gewoon over alles heen kunt schilderen, inclusief oude waslagen. Hoe zit dat?’
Hier kan ik het volgende op zeggen; wees realistisch! Wat denk je zelf?
-
Krijtverf (ongeacht het merk) aanbrengen op een oude waslaag zal waarschijnlijk best lukken. Zeker als je een oude look wilt creëren; doorschuren, verouderen met was, etc. Het punt is alleen dat merk X er vanuit gaat je de krijtverf ALTIJD gaat afwerken (insluiten) met boenwas of antiekwas. En dat wil niet iedereen.
-
Ik weet uit de vele dagelijkse contacten (klanten, mailers, bellers, volgers van onze Facebookpagina en lezers van dit blog) dat veel mensen krijtverf juist op een andere manier toepassen. Zij willen niet met was werken en gebruiken liever een vernis op waterbasis, vooral met kinderen en huisdieren. Veel mensen willen ook helemaal geen oude of antieke look maar juist frisse kleurtjes, willen strak werken, of laten de krijtverf liever onbewerkt. -
Afgezien daarvan wordt er gemakshalve voorbij gegaan aan de verkleuringen die je kunt krijgen van het werken met krijtverf op bloedend hout.
Dus mijn algemene advies is: gebruik je verstand. Maak het jezelf gemakkelijk als het kan, maar schuw een beetje voorbereiding niet als het moet.
Oh ja, nog even over de titel van deze post.
Wat is er nu uiteindelijk zo leuk aan uitgebreid schuren en ontvetten?
Nou ten eerste; je verfwerk zal veel mooier en duurzamer worden. Dat zou op zich al genoeg moeten zijn. Maar er is nog iets; saaie klusjes als schuren, ontvetten, logen, verf afbranden e.d. kunnen zo heerlijk rustgevend zijn. Echt; als je je er niet tegen verzet en gewoon heerlijk de tijd neemt is het gewoon meditatief. Je wordt helemaal ZEN! Maar dat kan ook aan mij liggen hoor. Ik ben nu eenmaal een beetje raar op dit gebied ;) En ben daarom waarschijnlijk ook dit vak ingegaan. Dus neem het me maar niet kwalijk.
Veel verfplezier!
